اختلال جنسی شایعترین بیماری است كـه یک مرد ر ا د ر طول زندگی مبتلا میکند. ا ز هر 3 مرد، یک نفر د ر طول عمرش مبتلا بـه نوعی ا ز انواع اختلال جنسی خواهد شد.
پار اکلینیک بـه معنای استفاده ا ز روشهـای مختلف (روشهـای آزمایشگاهی، تصویربرداری و...) د ر تشخیص بیماریهـاست؛ روشهـایی كـه د ر تشخیص اختلالات جنسی اهمیت قابل توجهی دارند. این نوشته بـه نقش پار اکلینیک د ر تشخیص و د رمان اختلالات جنسی مردانه میپردا زد....
بـا این حال، متاسفانه د ر دوره تحصیلات یک پزشک عمومی د ر کشور ما تقریبـا هیچگونه آموزش مدونی د ربـاره تشخیص و د رمان اختلالات جنسی مردان و زنان بـه دانشجویان ار ائه نمیشود و این موضوع سبب چند مشکل اساسی شده است:
1 سیل انبوه این بیمار ان بدون تشخیص و د رمان میمانند و این بیمار ان ممکن است تحت اقدامات پار اکلینیکی قر ار گیرند كـه مرتبط بـا بیماری آنهـا نیست؛
2 این بیمار ان ممکن است تحت د رمانهـای غیرمرتبطی قر ار گیرند كـه علاوه بر تحمیل اثر ات سوءداروهـا، هزینه هنگفتی ر ا نیز بـه بـهداشت و د رمان کشور وارد میکند.
3 د ر غیاب پزشک و مر اکز د رمانی مختص این بیمار ان، متاسفانه شبكـههـای ماهوارهای و منابع اینترنتی جای تشخیص و د رمان علمی ر ا میگیرند.
قدم اول؛ شرح حال
هر مرد مبتلا بـه اختلال نعوظ بر ای تشخیص و د رمان صحیح بـاید بـه متخصصی د ر همین زمینه مر اجعه کند. د ر بسیاری ا ز موارد، بیمار ان بـه علت ناآگاهی، مدتهـای مدیدی بین مطبهـا و مر اکز د رمانی مختلف بـا پاکتهـای دارو و اقدامات پار اکلینیکی مختلف سرگردان میشوند.
هر مردی كـه ا ز اختلال جنسی رنج میبرد، بـاید بـهطور دقیق تحت بررسی قر ار گیرد. اولین و مهمترین قدم، اخذ شرح حال توسط پزشک متخصص د ر زمینه مشکلات جنسی است.
د ربسیاری ا ز موارد بعد ا ز صحبت بـا بیمار متوجه میشویم كـه هیچگونه مشکلی ندارد و صرفا انتظار ناد رست او ا ز خود یا اطلاعات ناد رستی كـه توسط محیط اطر اف د ر اختیارش گذاشته شده، بـاعث شده است كـه او فکر کند بیمار است. د ر حقیقت، هر یک ا ز انواع مختلف اختلالات جنسی د ر مردان، تعریف علمی خاص خودش ر ا دارد و اگر فرد د ر چارچوب آن تعریف علمی نگنجد، بیمار نیست و بـاید صرفا بـه وی اطمینان خاطر داد. بعد ا ز اینكـه مشخص شد كـه واقعا مردی ا ز یک اختلال جنسی رنج میبرد، قدم بعدی تشخیص دقیق نوع بیماری و علت آن است تا بر اساس آنهـا اقدامات د رمانی لا زم صورت گیرد.
نقش پار اکلینیک
د ر تشخیص اختلالات جنسی
متاسفانه کم نیستند مواردی كـه فرد مبتلا بـه اختلال جنسی تحت آزمایش یا تصویربرداری قر ار میگیرد اما نیا زی بـه آن ندارد یا برعکس، بدون اقدامات تشخیصی تحت د رمانهـای مختلف قر ار میگیرد.
د ر یک مرد مبتلا بـه اختلال جنسی، پزشک پس ا ز اخذ شرح حال و معاینه بیمار تصمیم میگیرد كـه مناسبترین روش پار اکلینیک جهت تایید بیماری کدام است. منظور این است كـه پزشک ا ز اقدامات پار اکلینیک جهت تایید تشخیص خود استفاده میکند.
د ر بسیاری ا ز موارد، همان اخذ شرح حال و معاینه بیمار، تشخیص ر ا روشن میکند و نیا زی بـه اقدامات پار اکلینیک نیست. د ر خیلی ا ز موارد، لا زم است كـه علت ایجادکننده بیماری، برطرف شود. بـه عنوان نمونه، د ر مردی كـه د ر اثر کمکاری غده تیرویید یا افسردگی دچار اختلال جنسی شده است، بـاید کمکاری تیرویید و افسردگی د رمان شوند.
همه اینهـا مستلزم دانش و آگاهی کافی ا ز تشخیص و د رمان اختلالات جنسی است. متاسفانه د ر حال حاضر، بـه علت خلأ آگاهی و اطلاعرسانی، بعضی ا ز شبكـههـای ماهوارهای ا ز وجود این بیماری شایع د ر مردان، نهـایت سوءاستفاده ر ا میکنند. این شبكـههـا داروهـا و دستگاههـایی ر ا معرفی و ادعا میکنند كـه صدد رصد و تضمینی مشکل فرد ر ا حل میکنند.
این موضوع بـه هیچوجه مبنای علمی ندارد. همانطور كـه قبلا متذکر شدم، تا بیماری تشخیص دقیق داده نشود، د رمان آن امکانپذیر نیست.
ما هیچ دارو یا دستگاهی نداریم كـه همه انواع اختلالات جنسی ر ا صدد رصد د رمان كند. بـهعنوان نمونه، د رمان مردی كـه بـه علت ابتلا بـه بیماری دیابت دچار اختلال جنسی شده است، بسیار مشکل و د ر مواردی، غیرممکن است. ا ز طرف دیگر، صرف داشتن یک بیماری مشخص، دلیل بر این نیست كـه مشکل فرد ناشی ا ز آن بیماری است. بـهعنوان نمونه، یک فرد دیابتی ممکن است همزمان دچار افسردگی هم شده بـاشد. بنابر این تشخیص دقیق و استفاده مناسب ا ز اقدامات پار اکلینیکی، اساس برخورد صحیح بـا یک بیمار مبتلا بـه اختلال جنسی است.
روشهـای تشخیص اختلالات جنسی
گاهی رگی كـه بـه آلت تناسلی خون میرساند، قطع یا مسدود میشود. این فرد هرچقد ر تحت د رمانهـای دارویی مختلف قر ار گیرد، بیفایده خواهد بود.
اگر د ر مرد جوانی ثابت شود كـه رگ آلت تناسلی قطع شده است، نیا زمند جر احی عروق جهت پیوند رگ خواهد بود و جهت اثبـات تشخیص بـاید ا ز عروق ناحیه لگن تصویربرداری کرد.
نکته مهمی كـه بـاید متذکر شوم، اهمیت خونرسانی طبیعی بـه آلت تناسلی است. د ر یک مرد جهت عملکرد جنسی طبیعی، نه تنهـا بـاید خون کافی بـه دستگاه تناسلی برسد بلكـه بـاید این خون واردشده بـه آلت تناسلی د ر آن بـه دام بیفتد و خارج نشود.
مکانیسمهـای بسیار پیچیدهای د ر آلت تناسلی مرد وجود دارند كـه خون وارد شده بـه آن ر ا بـه دام میاندا زند. بعضی بیماریهـا هستند كـه این مکانیسمهـای طبیعی ر ا برهم میزنند و ما د ر اصطلاح بـه آن «نشت وریدی» میگوییم؛ یعنی خون واردشده بـه آلت تناسلی د ر آن بـه دام نمیافتد و خارج میشود. این یکی ا ز بدترین انواع اختلال نعوظ د ر مردان است و د رمان آن بسیار مشکل است.
تشخیص این بیماری نیا زمند روشهـای ر ادیولوژیک بـهخصوصی است كـه یکی ا ز آنهـا سونوگر افی داپلر است. کم نیستند مردانی كـه بـه ما مر اجعه میکنند كـه سالهـا مبتلا بـه ناتوانی جنسی هستند و تحت د رمانهـای بسیار زیاد و بیفایده قر ار گرفتهاند. بـا اخذ شرح حال و معاینه دقیق این بیمار ان متوجه میشویم كـه علت ممکن است «نشت وریدی» بـاشد.
اینجاست كـه انجام اقدامات پار اکلینیک مناسب بـه کمک پزشک و بیمار میآیند و تشخیص ر ا روشن میکنند. گاهی مردانی بـه ما مر اجعه میکنند كـه ا ز کاهش شدید «میل جنسی» نسبت بـه گذشته شاکی هستند.
متاسفانه د ر بسیاری ا ز موارد این بیمار ان تحت د رمانهـای دارویی اختلال نعوظ قر ار میگیرند كـه هیچ فایدهای نداشته و فقط عوارض دارو و هزینه آن بـه بیمار تحمیل میشود. اینگونه بیمار ان بـه احتمال زیاد دچار کمکاری غدد تناسلی هستند و اینجا نیز یک آزمایش خون د ر تشخیص و د رمان بیماری، کمککننده خواهد بود. گاهی د ر بعضی موارد جهت انجام اقدامات تشخیصی لا زم است بیمار د ر مرکز پزشکی بستری شود. ا ز جمله اینهـا یک تست کامپیوتری بـه نام ریجیاسكن است.
د ر این تست، یک الکترود حساس بـه آلت تناسلی بیمار متصل میشود و بیمار طبق روش جاری خود میخوابد. د ر یک مرد طبیعی د ر طول یک خواب شبـانه 2 تا 3 بـار حالت نعوظ اتفاق میافتد. این دستگاه بـه صورت الکترونیکی تمامی جزییات نعوظ شبـانه د ر قسمتهـای مختلف آلت تناسلی ر ا ثبت میکند و اطلاعات بـا ارزشی ا ز چگونگی فرآیند نعوظ د ر یک مرد فر اهم میکند.
یکی دیگر ا ز موارد بسیار مهم، جهت عملکرد طبیعی زناشویی د ر مرد، سالم بودن عصبگیری دستگاه تناسلی است.گاهی عصبگیری دستگاه تناسلی ممکن است مختل شده بـاشد. د ر این موارد، جهت اثبـات تشخیص بـاید ا ز تستهـای مخصوصی استفاده کرد؛ ا ز جمله آنهـا، تستهـایی هستند كـه سرعت هدایت تحریکات ا ز طریق اعصاب ر ا بـهصورت کمی اندا زهگیری میكنند. د رصدی ا ز بیمار ان مبتلا بـه اماس دچار ناتوانی جنسی د ر سنین پایین میشوند. علت اکثر موارد د ر این بیمار ان، تخریب پیشرونده اعصاب است كـه بـا کمک تستهـای عصبی میتوان آن ر ا تشخیص داد.
بـهطور خلاصه، امروزه علم پزشکی همر اه تجهیزات پیشرفته، امکانات بسیار زیادی ر ا بر ای تشخیص و د رمان اختلالات جنسی فر اهم کرده است. پس نتیجه میگیریم كـه اولا مرد مبتلا بـه اختلال جنسی بـاید بـه پزشک متخصص د ر این زمینه مر اجعه كند. ثانیا هیچ بیمار مبتلا بـه اختلال جنسی نبـاید بدون تشخیص بـاشد و ثالثا د رمان هر نوع اختلال جنسی پس ا ز روشن شدن تشخیص بیماری خواهد بود.