مقالات زناشویی-نیاز زوجهای جوان

مصرف زكات

مسأله 1641ـ زكات را در یكى از هشت مورد زیر باید صرف كرد:

1 و 2ـ «فقرا» و «مساكین» و آنها كسانى هستند كه مخارج سال خود و عیالاتشان را ندارند. تفاوت فقیر و مسكین در این است كه فقیر روى سؤال از كسى ندارد، امّا مسكین نیازمندى است كه روى سؤال دارد، كسانى كه صنعت و ملك و سرمایه و كسبى دارند كه زندگى آنها را اداره نمى كند فقیر محسوب مى شوند و كمبود زندگى خود را مى توانند از زكات بگیرند.

3ـ كسى كه از طرف امام یا نایب او مأمور جمع آورى زكات یا نگهدارى یا رسیدگى به حساب آن و یا رساندن آن به امام و نایب او، یا رساندن به مصارف لازم هستند مى توانند به اندازه زحمتى كه مى كشند از زكات استفاده كنند.

4ـ افراد ضعیف الایمانى كه با گرفتن زكات تقویت مى شوند و تمایل به اسلام پیدا مى كنند.

5ـ خریدن برده ها و آزاد كردن آنها.

6ـ اشخاص بدهكارى كه نمى توانند قرض خود را ادا كنند.

7ـ «سبیل اللّه» یعنى كارهایى مانند ساختن مسجد كه منفعت دینى عمومى دارد و همچنین مدارس علوم دینى، مراكز تبلیغاتى، اعزام مبلّغین، نشر كتابهاى مفید اسلامى و خلاصه آنچه براى اسلام نفع داشته باشد به هر نحو كه باشد، مخصوصاً جهاد در راه خدا.

8ـ «ابن السّبیل» یعنى مسافرى كه در سفر مانده و محتاج شده كه به مقدار نیازش مى تواند از زكات استفاده كند، هر چند در محلّ خود غنى و بى نیاز باشد.

مسأله 1642ـ فقیر یا مسكین بنابر احتیاط واجب نمى تواند بیش از مخارج سال خود و عیالاتش را از زكات بگیرد و اگر كسرى دارد تنها به اندازه كسرى خود

 

[307]

مى تواند بگیرد.

مسأله 1643ـ صنعتگر یا كارگرى كه درآمد او از مخارج سالش كمتر است مى تواند كسرى مخارجش را از زكات بگیرد و لازم نیست ابزار كار یا سرمایه و ملك خود را به مصرف مخارج برساند.

مسأله 1644ـ شخص نیازمند مى تواند مركب سوارى مورد نیاز و همچنین خانه اى كه به آن احتیاج دارد وسرمایه لازم براى كسب و كار را از زكات تهیّه كند و در این قسمت باید به آن مقدار كه براى نیاز و حفظ آبروى او لازم است قناعت كند.

مسأله 1645ـ كسى كه مى تواند با یاد گرفتن صنعت یا كارهاى دیگر زندگى خود را اداره كند، باید یادگیرد تا نیازى به زكات نداشته باشد، ولى تا زمانى كه مشغول یاد گرفتن است مى تواند زكات بگیرد.

مسأله 1646ـكسانى كه مشغول فراگرفتن علم واجب هستند مى توانند از زكات استفاده كنند، همچنین قضّات و مجریان حدود و مانند آنها.

مسأله 1647ـ كسى كه زكات بر ذمّه دارد و از فقیرى طلبكار است، مى تواند طلب خود را از باب زكات حساب كند، حتّى اگر فقیر بدهكار از دنیا برود مى تواند بدهى او را از زكات محسوب دارد، امّا اگر چیزى از خود گذاشته كه به اندازه بدهى اوست بنابر احتیاط واجب نمى توان بدهى او را از زكات حساب كرد.

مسأله 1648ـ كسى كه فقیر بودنش معلوم نیست نمى توان به او زكات داد، ولى اگر از ظاهر حالش گمان پیدا شود كه فقیر است، زكات دادن به او جایز است، همچنین اگر افراد مورد اعتماد خبر دهند كه او فقیر مى باشد.

مسأله 1649ـ لازم نیست به فقیر بگویند كه این مال زكات است، بلكه مى توان زكات را به صورت هدیه به او داد (البته بطورى كه دروغ نشود) ولى در هر حال باید قصد زكات كند.

مسأله 1650ـ اگر به گمان این كه كسى فقیر است زكات به او دهد بعد بفهمد فقیر نبوده، یا از روى ندانستن مسأله به كسى كه فقیر نیست زكات بدهد، چنانچه چیزى

 

[308]

را كه به او داده باقى باشد مى تواند پس بگیرد و به مستحق بدهد و اگر از بین رفته هرگاه كسى كه آن چیز را گرفته مى دانسته یا احتمال مى داده كه زكات است باید عوض آن را بدهد و او نیز به مستحق برساند، ولى اگر به غیر عنوان زكات داده نمى تواند چیزى از او بگیرد و در هر حال چنانچه در تشخیص مستحق كوتاهى نكرده باشد لازم نیست دوباره از مال خود بپردازد.

مسأله 1651ـ كسى كه بدهكار است و نمى تواند بدهى خود را بدهد، مى تواند براى دادن قرض خود زكات بگیرد، هر چند مخارج سال خود را داشته باشد، به شرط این كه مالى را كه قرض كرده در معصیت خرج نكرده باشد.

مسأله 1652ـ مسافرى كه خرجى او تمام شده، یا اموالش به سرقت رفته، یا مركبش از كار افتاده، چنانچه سفر او سفر معصیت نباشد و نتواند با فروختن چیزى یا قرض كردن مالى خود را به مقصد برساند، مى تواند زكات بگیرد، هر چند در وطن خود فقیر نباشد و لازم نیست بعد از رسیدن به وطن مقدارى را كه از باب زكات گرفته برگرداند، ولى اگر بعد از رسیدن به وطن چیزى از زكات زیاد آمده باشد باید آن را به حاكم شرع بدهد و بگوید زكات است.

منبع:
http://freewiki.mihanblog.com